Ուսահոդի հոդաշրթունքի պատռվածքներ

Ի՞նչ է հոդաշրթունքի պատռվածքը

Հոդաշրթունքը ուսի հոդափոսի (գլենոիդի) եզրով անցնող ամուր աճառային օղակ է։ Այն խորացնում է հոդափոսը, ծառայում է որպես գնդի «բամպեր» և այն տեղն է, որտեղ ամրանում են ուսի կապանները և երկգլխանի մկանի երկար գլուխը։ Հաճախ հանդիպում են պատռվածքների երկու տեսակ՝

• SLAP պատռվածքները (վերին հոդաշրթունք, առջևից հետ) լինում են հոդափոսի վերին մասում, որտեղ ամրանում է երկգլխանի մկանի ջիլը։ Դրանք առաջանում են գլխից վեր նետելուց, ծանր բեռ բարձրացնելուց, ձեռքի վրա ընկնելուց կամ կտրուկ ձգումից։
• Բանկարտի պատռվածքները լինում են հոդափոսի առջևի-ստորին մասում, սովորաբար ուսի հոդախախտից հետո։ Տե՛ս ուսահոդի անկայունություն։

Հոդաշրթունքի փոփոխություններ ՄՌՏ-ում հայտնաբերվում են նաև շատ մարդկանց մոտ, որոնք ցավ չունեն, հատկապես 35 տարեկանից հետո, ուստի միայն պատռվածքի առկայությունը չի ապացուցում, որ այն է ցավի աղբյուրը։

Ինչպե՞ս է զգացվում SLAP պատռվածքը

Մարդիկ նկարագրում են խորը, անորոշ ցավ ուսում, «կառչում» կամ չխկոց, ցավ նետելիս կամ գլխից վեր ձեռքը մեկնելիս և զգացում, որ ուսն ավելի թույլ է կամ ավելի արագ է հոգնում։ Ցավը կարող է սաստկանալ ծանր իրերը մարմնի կողքին կրելիս։ Ախտանիշները նման են ռոտատոր մանժետի և երկգլխանի մկանի խնդիրներին, ուստի մանրակրկիտ զննությունը կարևոր է։

Արդյո՞ք վիրահատություն է պետք

Հաճախ՝ ոչ։ SLAP պատռվածքներից շատերը լավանում են, երբ հրաժարվում եք գրգռող ակտիվությունից, թիակի, մանժետի և ուսի հետին մասի թերապիայով, իսկ երբեմն՝ ներարկումով։ Վիրահատության օգտին ապացույցները միանշանակ չեն։ II տիպի SLAP պատռվածքներով պացիենտների մասնակցությամբ հետազոտության մեջ վերականգնումը, երկգլխանի մկանի տենոդեզը և կեղծ վիրահատությունը երկու տարի անց տվել են նման բարելավում, ինչը ենթադրում է, որ վիրահատության օգուտի մի մասը կարող է պայմանավորված լինել վերականգնողական բուժումով և ժամանակով։¹ Վիրահատությունն ավելի հավանական է, որ կօգնի գլխից վեր ձեռքով աշխատող երիտասարդ մարզիկին, որի պատռվածքը հստակորեն է խնդրի պատճառը, կամ երբ պատռվածքը անկայունության խնդրի մաս է։

Ե՞րբ է դիտարկվում վիրահատությունը

Դոկտոր Ստեփանյանը վիրահատություն է դիտարկում, երբ՝

• Թերապիայի լիարժեք կուրսից հետո շարունակում եք ունենալ մեխանիկական ախտանիշներ և ցավ
• Նետող կամ գլխից վեր ձեռքով աշխատող երիտասարդ մարզիկ եք՝ հստակ հայտնաբերված պատռվածքով
• Բանկարտի պատռվածքն ուղեկցվում է կրկնվող հոդախախտերով
• Հոդաշրթունքի պատռվածքն ուղեկցվում է ռոտատոր մանժետի կամ երկգլխանի մկանի խնդրով, որը նույնպես բուժման կարիք ունի

Ի՞նչ է կատարվում վիրահատության ժամանակ

Վիրահատությունը կատարվում է արթրոսկոպիկ եղանակով։ SLAP-ի վերականգնման ժամանակ հոդաշրթունքը փոքր կարային խարիսխներով ամրացվում է ոսկրին։ Մոտ 35–40 տարեկանից բարձր պացիենտների մոտ, կամ երբ երկգլխանի մկանի ջիլը վնասված է, վերականգնման փոխարեն հաճախ կիրառվում է երկգլխանի մկանի տենոդեզ, քանի որ տարեց պացիենտների մոտ վերականգնումը հակված է ավելի շատ կարծրություն թողնելու։ Բանկարտի վերականգնման ժամանակ նորից ամրացվում է առջևի հոդաշրթունքը և ձգվում պատիճը։ Դոկտոր Ստեփանյանը խորհուրդ կտա այն միջամտությունը, որը համապատասխանում է ձեր տարիքին, ակտիվությանը և պատռվածքի բնույթին։

Արժե՞ երկրորդ կարծիք ստանալ

Եթե ձեզ ասել են, որ ՄՌՏ-ում հայտնաբերված հոդաշրթունքի պատռվածքը բացատրում է ձեր ցավը, և վիրահատությունն է լուծումը, կամ եթե հոդաշրթունքի վիրահատությունից հետո թեթևացում չեք զգացել, արժե կրկին գնահատել։ Գրանցվեք այցի և բերեք ձեր ՄՌՏ-ն։

Ինչպե՞ս է ընթանում վերականգնումը

Սրանք SLAP-ի կամ հոդաշրթունքի վերականգնումից հետո բնորոշ փուլերն են։ Ձեր անհատական ծրագիրը կարող է տարբերվել։

1. 0–4-րդ շաբաթներ

   Վերականգնված հյուսվածքի պաշտպանություն

   Կրում եք թևակապ և խուսափում եք ձեռքի ակտիվ օգտագործումից և այնպիսի պտույտներից, որոնք ծանրաբեռնում են վերականգնված հյուսվածքը։ Արմնկի, դաստակի և ձեռքի վարժությունները սկսվում են անմիջապես։

2. 4–8-րդ շաբաթներ

   Շարժունակության վերականգնում

   Թևակապը հանվում է, և շարժունակությունն աստիճանաբար ավելանում է։ SLAP-ի վերականգնումից հետո արմունկը դիմադրությամբ ծալելը հետաձգվում է։

3. 8–16-րդ շաբաթներ

   Ուժի զարգացում

   Ամրապնդումը սկսվում է թեթև դիմադրությամբ և անցնում մանժետի և թիակի մկաններին։

4. 4–6+ ամիսներ

   Վերադարձ սպորտին

   Նետումները և գլխից վեր ձեռքով կատարվող սպորտաձևերը վերսկսվում են փուլային ծրագրով։ Լիարժեք վերադարձը կարող է տևել վեց ամիս կամ ավելի։

Ճշգրիտ սահմանափակումները կախված են նրանից, թե հոդաշրթունքի որ մասն է վերականգնվել և արդյոք կատարվել են այլ միջամտություններ։

Որտե՞ղ կարող եմ դիմել դոկտոր Ստեփանյանին

Դոկտոր Ստեփանյանն ուսի խնդիրներով պացիենտներ է ընդունում Գլենդեյլում, Արևելյան Լոս Անջելեսում և Սանտա Ֆե Սփրինգսում։

Աղբյուրներ

1. Schrøder CP, Skare Ø, Reikerås O, Mowinckel P, Brox JI. Sham surgery versus labral repair or biceps tenodesis for type II SLAP lesions of the shoulder: a three-armed randomised clinical trial. Br J Sports Med. 2017;51(24):1759-1766. PubMed