1. Գլխավոր
  2. Հիվանդություններ
  3. Ուս
  4. Ուսի իմպինջմենթ

Ուս

Ուսի իմպինջմենթ (սեղմման համախտանիշ)

Ուսի արտաքին մասի ցավը ձեռքը բարձրացնելիս հաճախ կոչվում է իմպինջմենթ։ Մարդկանց մեծ մասը լավանում է ճիշտ վարժություններով, և վիրահատությունը հազվադեպ է առաջին լուծումը։

Ակրոմիոնի տակի տարածության անատոմիան Աջ ուսի առջևի տեսքը։ Վերփշային մկանի ջիլն անցնում է ակրոմիոնի տակով և ամրանում բազկոսկրի գլխի վերին մասին։ Ակրոմիոն Պատռվածք Բազկոսկրի գլուխ Վերփշային մկանի ջիլ Անրակ
Ռոտատոր մանժետի ջլերը և բուրսան գտնվում են ակրոմիոնի՝ ուսի «տանիքի» տակի նեղ տարածությունում։

Ի՞նչ է ուսի իմպինջմենթը

Ռոտատոր մանժետի ջլերը և հեղուկով լցված բարձիկը՝ բուրսան, գտնվում են ուսի «տանիքի»՝ ակրոմիոն կոչվող ոսկրի տակի նեղ տարածությունում։ Իմպինջմենթը նշանակում է, որ ձեռքը բարձրացնելիս այս հյուսվածքները գրգռվում են։ Բժիշկներն այն անվանում են նաև ենթաակրոմիալ ցավի համախտանիշ, քանի որ ցավը կարող է գալ հենց ջլերից և բուրսայից, ոչ միայն սեղմվելուց։

Ի՞նչն է այն առաջացնում

Սովորաբար՝ մեկից ավելի գործոն․

  • Ոսկրային ելուստներ ակրոմիոնի տակ։ Որոշ մարդիկ ունեն կոր կամ կեռաձև ակրոմիոն կամ դրա ստորին մակերեսին ելուստ, որը նեղացնում է տարածությունը։ 216 ուսերի մի հետազոտությունում ելուստ ունեցողների մոտ ռոտատոր մանժետի ամբողջական պատռվածքի հավանականությունը մոտ 3 անգամ բարձր էր։1 Դեռևս քննարկվում է՝ արդյո՞ք ելուստն է առաջացնում պատռվածքը, թե երկուսն էլ ժամանակի ընթացքում մաշվածության հետևանք են, իսկ ակրոմիոնի ձևը դժվար է միատեսակ դասակարգել ռենտգենյան նկարներում։1
  • Թիակը լավ չի շարժվում։ Ձեռքը բարձրացնելիս թիակը (scapula) պետք է պտտվի և թեքվի դեպի հետ՝ բացելով ակրոմիոնի տակի տարածությունը։ Երբ թույլ կամ վատ համակարգված մկանները թույլ են տալիս նրան աննորմալ շարժվել՝ մի վիճակ, որը կոչվում է թիակի դիսկինեզիա, տարածությունը նեղանում է, և իմպինջմենթի ախտանիշներն ուժեղանում են։ Փորձագետների միջազգային խումբը եզրակացրել է, որ իմպինջմենթի ախտանիշների վրա հատկապես ազդում է թիակի դիսկինեզիան, թեև դրա ճշգրիտ դերը լիովին պարզված չէ։2
  • Թույլ կամ հոգնած ռոտատոր մանժետ, որը սովորաբար գնդիկը պահում է հոդափոսի կենտրոնում։
  • Գլխից վեր կրկնվող աշխատանք կամ սպորտ, օրինակ՝ ներկելը, լողը, նետելը կամ գլխից վեր ծանրություն բարձրացնելը։
  • Կեցվածքը, օրինակ՝ կորացած վերին մեջքը և առաջ եկած ուսերը։

Ինչպե՞ս է այն զգացվում

  • Ցավ ուսի արտաքին կամ առջևի մասում, երբեմն իջնում է դեպի վերին բազուկ
  • Ցավոտ աղեղ ձեռքը կողքով բարձրացնելիս՝ մոտավորապես ուսի և գլխի բարձրության միջև
  • Ցավ գլխից վեր կամ մեջքի հետևը ձգվելիս
  • Գիշերային ցավ, հատկապես հիվանդ կողքի վրա պառկելիս

Իմպինջմենթը հաճախ ուղեկցվում է այլ խնդիրներով, օրինակ՝ ռոտատոր մանժետի մասնակի պատռվածքով կամ գրգռված երկգլխանի մկանի ջլով։ Երբ ուսի մեխանիկան խախտված է, երկգլխանի մկանը նույնպես հաճախ է գրգռվում։

Ինչպե՞ս է ախտորոշվում

Դոկտոր Ստեփանյանը զննում է, թե ինչպես են շարժվում ձեր ուսը և թիակը, ստուգում է ռոտատոր մանժետի ուժը, ինչպես նաև երկգլխանի մկանը և ուսի վերին մասի հոդը։ Ռենտգենյան նկարները ցույց են տալիս ակրոմիոնի ձևը և ելուստները։ ՄՌՏ նշանակվում է, երբ կասկածվում է ռոտատոր մանժետի պատռվածք կամ ախտանիշները չեն լավանում։ Ակրոմիոնի տակի տարածության մեջ ներարկումը կարող է հաստատել, թե որտեղից է գալիս ցավը։

Արդյո՞ք ինձ վիրահատություն է պետք

Սովորաբար՝ ոչ։ Իմպինջմենթի մեծ մասը լավանում է ոչ վիրահատական բուժմամբ․

  • Թիակի վրա կենտրոնացած ֆիզիոթերապիա։ Թիակը կառավարող մկանների, ինչպես նաև ռոտատոր մանժետի ամրացումն օգնում է իմպինջմենթով մարդկանց մեծ մասին։ 2024 թ. 387 պացիենտով 8 պատահականացված հետազոտությունների վերլուծությունը ցույց տվեց, որ թիակի կայունացման վարժությունների ավելացումն ավելի շատ է նվազեցնում ցավը և անաշխատունակությունը, քան միայն ստանդարտ թերապիան։3
  • Ակտիվության փոփոխություններ մի քանի շաբաթով՝ խուսափելով գլխից վեր կրկնվող ծանրաբեռնվածությունից, մինչ ուժը վերականգնվում է
  • Կորտիզոնի ներարկում ակրոմիոնի տակի տարածության մեջ՝ ցավը հանգստացնելու համար, որպեսզի կարողանաք կատարել վարժությունները
  • Հակաբորբոքային դեղեր կարճ ժամանակով, երբ տեղին է

PRP ներարկումներ։ Որոշ պացիենտների համար թրոմբոցիտներով հարուստ պլազմայի (PRP) ներարկումը, որը պատրաստվում է ձեր սեփական արյունից, ևս մեկ ոչ վիրահատական տարբերակ է, որը խուսափում է ստերոիդից։ Արդյունքները տարբեր են, և այն սովորաբար վճարվում է անձամբ։ Իմացեք PRP ներարկումների մասին։

Ե՞րբ է դիտարկվում վիրահատությունը

Իմպինջմենթի ավանդական վիրահատությունը ենթաակրոմիալ դեկոմպրեսիան ակրոմիոպլաստիկայով է․ փոքր կտրվածքներով վիրաբույժը հեռացնում է բորբոքված բուրսան և հղկում ակրոմիոնի ստորին մակերեսը, ներառյալ ելուստը։ Երկու խոշոր հետազոտություններ այն համեմատել են պլացեբո վիրահատության հետ, որի ժամանակ վիրաբույժը միայն նայել է ուսի ներսը․

  • Մեծ Բրիտանիայի CSAW հետազոտությունում (313 պացիենտ) դեկոմպրեսիան և պլացեբո վիրահատությունը տվեցին նման արդյունքներ, և ոչ մի խմբի բարելավումը՝ համեմատած բուժում չստանալու հետ, չհասավ այնպիսի մակարդակի, որը պացիենտները կնկատեին։4
  • Ֆինլանդական FIMPACT հետազոտությունում (210 պացիենտ) դեկոմպրեսիան 10 տարվա հսկողության ընթացքում որևէ առավելություն չտվեց պլացեբո վիրահատության կամ վարժաթերապիայի համեմատ։5

Այս հետազոտությունները ներառել են անվնաս ռոտատոր մանժետով մարդկանց։ Դրանց արդյունքները չեն վերաբերում այն ուսերին, որոնց ռոտատոր մանժետի պատռվածքը վերականգնման կարիք ունի։

Այս ապացույցների հիման վրա դոկտոր Ստեփանյանը սովորաբար չի կատարում մեկուսացված ենթաակրոմիալ դեկոմպրեսիա ակրոմիոպլաստիկայով։ Վիրահատությունը դիտարկվում է, երբ կա մեկ այլ խնդիր, որը վիրահատությունը կարող է շտկել, օրինակ՝ ռոտատոր մանժետի պատռվածք կամ ցավոտ երկգլխանի մկանի ջիլ, և ոչ վիրահատական բուժումը չի օգնել։

Ինչպիսի՞ն է վերականգնումը

Նպատակային թերապիայի ծրագրով մարդկանց մեծ մասն աստիճանաբար լավանում է մի քանի շաբաթից մինչև մի քանի ամսվա ընթացքում։ Դրանից հետո թիակի և ռոտատոր մանժետի վարժությունները շարունակելն օգնում է կանխել ցավի վերադարձը։

Գրականություն

  1. The acromial spur and full-thickness rotator cuff tears (216 shoulders).
  2. Kibler WB et al. Clinical implications of scapular dyskinesis in shoulder injury: the 2013 consensus statement from the "Scapular Summit". Br J Sports Med. 2013.
  3. Zhong Z et al. Effect of scapular stabilization exercises on subacromial pain (impingement) syndrome. Front Neurol. 2024.
  4. Beard DJ et al. Arthroscopic subacromial decompression for subacromial shoulder pain (CSAW). Lancet. 2018.
  5. Kanto K et al. Arthroscopic subacromial decompression versus placebo surgery: 10-year follow-up of the FIMPACT trial. BMJ. 2025.

Որտե՞ղ կարող եմ դիմել դոկտոր Ստեփանյանին

Դոկտոր Ստեփանյանը ուսի խնդիրներով պացիենտներ է ընդունում Գլենդեյլում, Արևելյան Լոս Անջելեսում և Սանտա Ֆե Սփրինգսում։ Կարող եք կարդալ նաև նրա հոդվածը ուսի առջևի մասի ցավի և երկգլխանի մկանի ջլի մասին (անգլերեն)։

Պացիենտների պատմություններ

Իրենց իսկ խոսքերով։

“I had the pleasure of having Dr. Stepanyan as my surgeon regarding my shoulder. He is very attentive and takes very good care of his patients.”
Naid Haroon · Shoulder patient · Google review
“Dr. Stepanyan stands out for his compassion, honesty and his expertise. Thank you for your exceptional dedication to your patients.”
Cynthia Khalek · Google review
Կարդալ բոլոր կարծիքները Google-ում

Հարակից հիվանդություններ

Գրանցվեք դոկտոր Ստեփանյանի ընդունելության։

Ուսի խնդիրներով ընդունելություն կա Գլենդեյլում, Արևելյան Լոս Անջելեսում և Սանտա Ֆե Սփրինգսում։ Ընդունվում են առողջության ապահովագրական պլանների մեծ մասը։

Այս էջը տրամադրում է ընդհանուր տեղեկություններ և ախտորոշում չէ ու չի փոխարինում բժշկական զննությանը։ Եթե ունեք հանկարծակի ուժեղ ցավ, թմրածություն, տաք ու այտուցված հոդ ջերմության հետ, կամ վնասվածքից հետո չեք կարողանում շարժել վերջույթը, անհապաղ դիմեք շտապ օգնության։ Վերջին վերանայումը՝ 2026 թ. նոյեմբեր։