Ծնկահոդի ռևիզիոն էնդոպրոթեզավորում

Ի՞նչ է ծնկահոդի ռևիզիոն էնդոպրոթեզավորումը

Ծնկահոդի ռևիզիոն էնդոպրոթեզավորումը վիրահատություն է՝ նախկին ծնկային էնդոպրոթեզի մի մասը կամ ամբողջը փոխարինելու կամ շտկելու համար։ Այն կարող է ներառել միայն պլաստիկե ներդիրի փոխարինումը կամ ազդրոսկրի և մեծ ոլոքոսկրի մետաղական բաղադրիչների փոխարինումը և կորսված ոսկրի վերականգնումը։ Ռևիզիան ավելի պահանջկոտ վիրահատություն է, քան առաջնային էնդոպրոթեզավորումը։ Դոկտոր Ստեփանյանն անցել է մեծահասակների հոդերի վերակառուցման ֆելոուշիփ University of Pennsylvania-ում և պարբերաբար բուժում է անհաջող ծնկային էնդոպրոթեզներ։

Ինչու՞ են ծնկային էնդոպրոթեզներն անսարքանում

Ծնկահոդի ամբողջական էնդոպրոթեզների ռևիզիոն վիրահատությունների գերմանական հետազոտությունը ցույց է տվել, որ ամենատարածված պատճառներն էին վարակը, թուլացումը, անկայունությունը և իմպլանտի մաշվածությունը կամ օստեոլիզը։ Հաճախ են հանդիպում նաև կարծրացումը և անհայտ պատճառով ցավը։¹ Վաղ անսարքությունները՝ առաջին երկու տարում, ավելի հաճախ պայմանավորված են վարակով, անկայունությամբ կամ կարծրացմամբ։ Ուշ անսարքություններն ավելի հաճախ մաշվածություն, թուլացում կամ իմպլանտի շուրջ կոտրվածք են։

Ինչպե՞ս իմանամ, որ իմ ծնկին ռևիզիա է պետք

Նախազգուշացնող նշաններն են՝ նոր կամ չանցնող ցավ, ցավ աթոռից վեր կենալիս, չանցնող այտուց, ծնկի «ծալվելու» զգացում, ծունկ, որը չի ծալվում կամ չի ուղղվում, ճռճռոց կամ չխկոց, կամ կարմրություն, տաքություն կամ արտադրություն կտրվածքի մոտ։ Որոշ խնդիրներ, ինչպիսիք են վաղ թուլացումը կամ մաշվածությունը, ռենտգենյան նկարներում երևում են նախքան ախտանիշներ առաջացնելը։ Դա է պատճառներից մեկը, որ պարբերական հսկողությունը կարևոր է, նույնիսկ երբ ծունկը լավ է զգացվում։

Ինչպե՞ս է պարզվում խնդիրը

Ցավոտ ծնկային էնդոպրոթեզը վիրահատությունից առաջ ախտորոշման կարիք ունի։ Դոկտոր Ստեփանյանն ուսումնասիրում է ձեր վիրահատական փաստաթղթերը և իմպլանտի տեսակը, գնահատում է ոտքի առանցքը, կայունությունը և շարժունակությունը և նշանակում ռենտգենյան հետազոտություն, երբեմն նաև ՀՏ։ Արյան անալիզները, իսկ երբեմն՝ հոդային հեղուկի նմուշը, ստուգում են վարակի առկայությունը, որը պետք է հաստատել կամ բացառել, քանի որ այն ամբողջությամբ փոխում է բուժումը։ Դիտարկվում են նաև ծնկից դուրս գտնվող խնդիրները, օրինակ՝ կոնքազդրային հոդը կամ ողնաշարը, որոնք կարող են լինել ցավի աղբյուրը։

Միշտ է՞ վիրահատությունը լուծում

Ոչ։ Կարծրացած ծունկը կարող է բարելավվել նպատակային թերապիայի ծրագրով կամ առաջին մի քանի ամսում անզգայացման տակ կատարվող մանիպուլյացիայով։ Մոտակա ջլից կամ մեջքից եկող ցավը կարելի է բուժել՝ առանց իմպլանտներին դիպչելու։ Ռևիզիա խորհուրդ է տրվում, երբ խնդիրը իմպլանտն է, և ցավը, անկայունությունը կամ ֆունկցիայի խանգարումն այնքան լուրջ են, որ արդարացնում են ավելի մեծ վիրահատությունը։

Ի՞նչ է կատարվում ռևիզիայի ժամանակ

Վիրահատությունը պլանավորվում է՝ ելնելով պատճառից։ Վիրաբույժը հեռացնում է անսարք բաղադրիչները՝ հնարավորինս պահպանելով ոսկորը, մաքրում է հոդը, ոսկրային կորուստը վերականգնում է հատուկ իմպլանտներով, սեպերով, թևքերով կամ ոսկրային փոխպատվաստուկով և տեղադրում է նոր բաղադրիչներ, որոնք կայուն են և ճիշտ դիրքավորված։ Որոշ իմպլանտներ ունեն ձողեր, որոնք հենարանի համար խորանում են ոսկրի մեջ։ Երբ պատճառը վարակն է, սովորաբար կիրառվում է երկփուլ մոտեցում. նախ տեղադրվում է հակաբիոտիկով տարածակալ (սփեյսեր), իսկ նոր իմպլանտը՝ ավելի ուշ, վարակի վերացումից հետո։

Ռևիզիան տևում է ավելի երկար, քան առաջնային էնդոպրոթեզավորումը, և պացիենտների մեծ մասը հիվանդանոցում մնում է մի քանի գիշեր։

Ի՞նչ արդյունքներ կարող եմ ակնկալել

Շատ պացիենտներ ռևիզիայից հետո ստանում են ցավի լավ թեթևացում և բարելավված ֆունկցիա, հատկապես երբ պատճառը պարզ է և շտկվել է։ Արդյունքներն ավելի քիչ կանխատեսելի են, քան առաջնային էնդոպրոթեզավորումից հետո, և լրացուցիչ վիրահատության հավանականությունն ավելի բարձր է։ Դոկտոր Ստեփանյանը որոշում կայացնելուց առաջ ձեզ հետ կքննարկի ձեր իրավիճակի իրատեսական ակնկալիքները։

Արժե՞ երկրորդ կարծիք ստանալ

Այո, եթե ծնկային էնդոպրոթեզավորումից ի վեր շարունակական ցավ կամ կարծրություն ունեք, և ոչ ոք պատճառը չի գտել, կամ եթե ձեզ խորհուրդ է տրվել ռևիզիա, և ուզում եք համոզված լինել։ Գրանցվեք այցի և բերեք վիրահատության արձանագրությունները, ռենտգենյան նկարները և նախկին լաբորատոր արդյունքները, եթե ունեք։

Ինչպե՞ս է ընթանում վերականգնումը

Ռևիզիայից հետո վերականգնումը կախված է կատարված միջամտությունից։ Սրանք ընդհանուր փուլեր են. ձեր ծրագիրը կհարմարեցվի ձեր վիրահատությանը։

1. 0–2-րդ շաբաթներ

   Պաշտպանություն և շարժում

   Պացիենտների մեծ մասը մնում է մի քանի գիշեր և նույն կամ հաջորդ օրը սկսում է քայլել քայլակով։ Վաղ շարժումը խրախուսվում է, եթե ջիլ կամ ոսկոր չի վերակառուցվել. այդ դեպքում ձեր ծրագրին կարող են ավելանալ ծնկակալ կամ սահմանափակումներ։

2. 2–6-րդ շաբաթներ

   Շարժունակության վերականգնում

   Թերապիան կենտրոնանում է ծունկը ծալելու և ուղղելու վրա, և քայլակից անցնում եք ձեռնափայտի՝ այնքան, որքան թույլ է տալիս ոտքը։

3. 6–12-րդ շաբաթներ

   Ուժի զարգացում

   Սահմանափակումները թուլանում են, և ամրապնդումն ուժեղանում է։ Շատ պացիենտներ այս շրջանում վերադառնում են թեթև ակտիվության և մեքենա վարելուն։

4. 3–12-րդ ամիսներ

   Լիարժեք վերականգնում

   Ուժն ու դիմացկունությունը շարունակում են բարելավվել մինչև մեկ տարի։ Պարբերական ռենտգենյան հետազոտությունները ստուգում են, որ նոր իմպլանտը կայուն մնա։

Հարցրեք դոկտոր Ստեփանյանին, թե որ սահմանափակումներն են վերաբերում ձեզ և որքան ժամանակով։ Անմիջապես զանգահարեք գրասենյակ, եթե ունեք ջերմություն, նոր արտադրություն, աճող ցավ կամ եթե ծունկն անկայուն է զգացվում։

Որտե՞ղ կարող եմ դիմել դոկտոր Ստեփանյանին

Դոկտոր Ստեփանյանը ծնկի խնդիրներով պացիենտներ է ընդունում Գլենդեյլում, Արևելյան Լոս Անջելեսում և Սանտա Ֆե Սփրինգսում։ Նա վիրահատում է Adventist Health Glendale, Glendale Memorial Hospital, Adventist Health White Memorial և White Memorial Montebello, ինչպես նաև Providence Saint Joseph Medical Center հաստատություններում։

Աղբյուրներ

1. Postler A, Lützner C, Beyer F, Tille E, Lützner J. Analysis of total knee arthroplasty revision causes. BMC Musculoskelet Disord. 2018;19(1):55. PubMed